Zdjęcie pantomograficzne, zwane również pantomogramem, zdjęciem przeglądowym lub ortopantomogramem (w skrócie OPG), jest to zdjęcie rentgenowskie dające panoramiczny obraz kości szczęki i żuchwy, wszystkich zębów, a także stawów skroniowo-żuchwowych i zatok szczękowych.
Badanie to pozwala na całościową ocenę struktur jamy ustnej i okolic przyległych na jednym obrazie.
Jak przygotować się do badania?
Przed badaniem pacjent powinien usunąć z okolic głowy i szyi wszystkie metalowe ozdoby, okulary, aparaty słuchowe oraz ruchome aparaty ortodontyczne i uzupełnienia protetyczne.
Podczas badania pacjent ma założony fartuch ochronny.
Jak przebiega badanie pantomograficzne?
Pacjent jest wprowadzany do aparatu, chwyta rękami za specjalne uchwyty i staje w pozycji wyprostowanej. Następnie kładzie podbródek na odpowiedniej podpórce, a brzegi sieczne zębów przednich powinny znaleźć się w specjalnym rowku w zagryzaku pokrytym jednorazową osłoną.
Bezpośrednio przed badaniem pacjent jest proszony o:
- przełknięcie śliny,
- przytknięcie grzbietu języka do podniebienia,
- zamknięcie ust,
- spokojne oddychanie,
- zachowanie bezruchu.
Zasadne jest również poproszenie pacjenta o zamknięcie oczu. Podczas badania elementy aparatu poruszają się wokół głowy pacjenta, a ten mimowolnie śledzi ich ruch wzrokiem. Ruch pacjenta w trakcie badania może prowadzić do powstania niepożądanych elementów w obrazie (artefaktów), które utrudniają interpretację badania.
Wskazania do wykonania zdjęcia pantomograficznego
Zdjęcia pantomograficzne wykonuje się w następujących przypadkach:
- przeglądowa ocena potrzeb leczniczych przed rozpoczęciem terapii nowego pacjenta (udokumentowanie stanu wejściowego),
- wskazania ortodontyczne (planowanie i monitorowanie leczenia),
- ocena zmian chorobowych (stany zapalne, torbiele, nowotwory),
- wstępna ocena przyzębia,
- wstępna ocena stawów skroniowo-żuchwowych,
- urazy (szczególnie złamania).
